وب سایت گزینه های باینری

ابزار های مالی

آشنایی با ابزارهای مالی و منابع مطالعاتی آن در گفت و گو با دکترندابشیری

بررسی چیستی و کارکردهای ابزارهای نوین مالی و معرفی منابع مطالعاتی در گفت و گو با دکتر ندابشیری

بوسیله پیشگامان دنیای مالی به روز رسانی شده در بهمن ۱۳, ۱۳۹۹ 0

گروه پیشگامان دنیای مالی:

در دومین مطلب از سلسله مطالب معرفی کتاب ها و منابع مطالعاتی حوزه اقتصاد،مالی و سرمایه گذاری، سعید دادخواه فعال و پژوهشگر حوزه مالی و بازار سرمایه و عضو شبکه فعالان مالی گفت و گویی را با سرکار خانم دکتر ندا بشیری مدیر ابزارهای نوین مالی و رئیس اداره تحقیق و توسعه فرابورس ایران ترتیب داده است که ایشان ضمن معرفی کتاب های شاخصی در حوزه مالی و ابزار های نوین مالی به ارائه مباحثی در ابزار های مالی اهمیت بررسی و مطالعه این حوزه از دانش مالی پرداختند.این گفت و گو جهت استفاده همراهان گرامی منتشر می شود:

پیشگامان دنیای مالی:گروه پیشگامان دنیای مالی دو دسته مخاطب دارد که دسته اول عموم افراد علاقه مند به مباحث اقتصاد و مالی و دسته دوم افرادی که بصورت تخصصی و رشته های مرتبط در شبکه فعالین مالی ما در حال فعالیت هستند، بنابراین سؤالاتم را با دو رویکرد عمومی و تخصصی خواهم پرسید.در ابتدا برای ما بفرمایید که وقتی می گوییم ابزار های نوین مالی در واقع در مورد چه چیزی صحبت می کنیم و چه مزایایی برای اقتصاد ، توسعه کشور و تولید داخل دارد؟

دکتر بشیری: ببینید زمانیکه ما در بازارهای سرمایه کار می کنیم در این بازار های سرمایه به تبادل یکسری ابزارهای مالی می پردازیم.یعنی در واقع بازارهای سرمایه محلی برای داد و ستد ابزارهای مالی است.
Financial Instrument یا ابزارهای مالی چیست؟ ابزارهایی برای تامین مالی و تشکیل سرمایه هست.
خب این ابزارهای مالی مانند سهام هستند یعنی ابزارهای سرمایه ای هستند یا می توانند ابزارهایی باشند بابت تامین مالی شرکت از سمت بدهی .بنابراین وقتی که ما ابزار های مالی میگوییم ابزار مالی یعنی منظورمان اوراق سهام و اوراق بدهی است.این اوراق بدهی را در واقع Commercial Market ها یا در بازارهای مالی متعارف Bond یا اوراق قرضه میگوییم.ولی زمانی که بحث اسلامی Islamic Marketها مطرح می شودیا بازارهای مالی اسلامی ، ما نمی توانیم پولی را مثلا به یک شرکت قرض بدهیم و از آن شرکت سود ثابت بخواهیم چون این کار ربوی است.بخاطر همین، مدل های قرض دهی تبدیل می شود به مدل های مشارکتی.و البته حالتی که سود تقسیم می شود یک مکانیزم هایی (Protection )یا محافظتی وجود دارد برای سرمایه گذار برای اینکه حکم ضمانت را دارد و بصورت اسلامی اصل پول و کف سود را برای شما تضمین می کند و این مشکل اسلامی ندارد.

اوراق مالی اسلامی ما که از این به بعد به آن صکوک خواهیم گفت یک چنین اوراقی هست در پایه عقود اسلامی بنا شده و یک ضامنی هم آمده و اصل مبلغ و یک کف سود را تضمین کرده که از سرمایه گذار محافظت شود.

اما چیزی که تحت عنوان ابزار نوین مالی Financial Instrument Modern می گوییم.ابزارهایی که البته شاید خیلی هم نمیتوان آن را مدرن خواند چون چند سالی هست که تعدادی از آنها بوجود آمده ولی در حال افزایش است.مثلا فرض کنید ابزارهای نوین مالی انواع اوراق صکوکی بوده که یکی پس از دیگری آمده همانطور روزی اوراق مشارکت یک ابزار نوین بوده یا اوراق منفعت دو سه سال پیش ابزار نوین مالی بوده ولی اکنون مرتب در حال انتشار آن هستیم.اوراق مرابحه ، ابزار نوینی بوده و اوراقی بوده براساس انواع عقود مختلف و شما به عنوان شرکت می توانستید با آن تامین مالی کنید و یک سودی هم بین کسانی که مشارکت کردند تقسیم کنید.

اکنون ابزار های نوین مالی تا حدودی به سمت اختیارات معامله رفته و تا حدی سمت آتی ها یا فیوچرز رفته مثلا ما اکنون بحث آتی شاخص را داریم مانند آتی سکه و ابزارهایی مانند آن.

اکنون ما کاری در ابزارهای نوین مالی در فرابورس در حال انجام آن هستیم. اولین ابزار که البته این روزها منتشر شده اوراق اجاره سهام است که ما آمده ایم آن را منتشر کرده ایم اما در حال حاضر ضامن ندارد.آن چیزی که مورد اعتماد بازار به این اوراق هست Rate یا امتیازی است که موسسه رتبه بندی اعتباری آماده و به این اوراق داده است.ما تا الان نقش رتبه بندی های اعتباری را در بازارمان نداشتیم و بسیار کمرنگ بوده اکنون با انتشار این اوراق داریم سعی می کنیم این نهاد های نوین مالی بیایند و کم کم نقش شان را در بازار پیدا کنند

ابزار نوین مالی که می توانیم از آن نام ببریم Ripo هست Repurchase agreement یا اوراق باز خرید.اوراق باز خرید به صورت تجاری و متعارف در دنیا به این صورت است که دارنده اوراق علی الخصوص اوراق با ریت بالا مانند اوراق دولت هستید فرض کنید برای سه روز پول لازم دارید می توانید آن را در یک مکانیسمی وثیقه اش کنید و در بازار در یک حراجی به کمترین نرخ ممکن و به کمترین نرخی که آفر(پیشنهاد) می شود سه روز پول قرض بگیرید و بعد از اینکه پول را باز گرداندید اوراق آزاد میشوند و به کد معاملات شما برمیگردند این در واقع بازار ریپو هست.البته این قرض به شرط زیاده میشودکه مشکل اسلامی دارد.

البته ما در فرابورس آمدیم و گفتیم اوراق به طور کامل منتقل بشود ولی برای پس گرفتن اوراق آمدیم از کال آپشنCall option و پوت آپشن Put option ملزم شده در قرارداد استفاده کردیم که البته یکی از ابزارهای نوین مالی است که هنوز به طور کامل به دلایل مشکلات فنی بخش آی تی به اتمام نرسیده.

اما در پاسخ به بخش دوم سوال شمادر خصوص مزایا برای اقتصاد و توسعه کشور باید عرض کنم دقیقا مزایای آن مربوط به افزایش تسهیلات تامین مالی است بدین صورت که شرکت ها همواره برای اینکه در صنعت بتوانند جایگاه خودشان را داشته باشند و محکوم به شکست و فنا نشوند نیاز دارند که همواره در حال به روزرسانی ساختار مالی خودشان باشند.اما این توسعه نیازمند منابع مالی است گاهی این منابع از جیب سهامدار تامین میشود چیزی ابزار های مالی که ما آن را تحت عنوان افزایش سرمایه میشناسیم علی الخصوص زمانیکه که ما بخواهیم پول نقد به ساختار شرکت ها تزریق کنیم که منظور آورده نقدی و مطالبات حال شده است.اما گاهی هم هست که افزایش سرمایه می دهیم برای آنکه شکل ترازنامه شرکت را حفظ کنیم و ساختار یافته تر و بهتر باشد که در اینصورت از افزایش سرمایه ازمحل تجدید ارزیابی داریی ها استفاده می کنیم.به این صورت که دارایی های که در اثر تورم افزایش قیمت پیداکرده آن دارایی ها را مجددا ارزش گذاری کرده و ترازنامه شکل بهتر و نظام مند تری پیدا میکند و نهایتا برای دریافت اعتبارات بهتر است.که تحت عنوان اصلاح نظام ساختار مالی آن را می شناسیم.اما گاهی برای اینکه میخواهیم منابع وارد شرکت کنیم و عملیات تامین مالی داشته باشیم همیشه موثر نیست که از جیب سهامداران یا مالکان آن حساب کنیم. گاهی تامین مالی از بانک صورت میگیرد که به آن تامین مالی از بازار پول میگوییم.گاهی هم که میخواهیم از اوراق مالی اسلامی استفاده کنیم یا از اوراق بدهی در بازار متعارف استفاده کنیم که در اینجا اوراق با درآمد ثابت ما باز می شود که شرکت ها می آیند و قرض می گیرند و مراجعه میکنند به بازار سرمایه که پولی را دریافت و سودی را پرداخت میکنند و در سررسید یا maturity اصل پول را پرداخت میکنند.بنابراین بزرگترین مزیت این ابزارها برای توسعه کشور بحث تامین مالی است.

رشد اقتصادی بدون تامین مالی شرکت ها علی الخصوص شرکت های بورسی ما که بار GDP یا تولید ناخالص داخلی بر دوش آنها هست امکان پذیر نیست. گاهی هم اصلا بدون تامین مالی نمی توانیم ظرفیت های جاری را حفظ کنیم چه برسد به افزایش ظرفیت تولید.از سوی دیگر از ابزارهای نوین مالی مانند اختیارات یا آتی یا فیوچرز به صنایع کمک میکند که پوشش ریسک یا Hedge کنند.

فرض کنید شرکتی هستید که به نفت نیاز دارید می روید و برای سه ماه آینده نفت را با یک قیمت ثابتی می خرید که به آن فیوچرز میگوییمکه مطمئن باشید شما سه ماه آینده نفت را تحت هر شرایطی بشکه ای مثلا ۴۷ دلار گرفتید و رساندید به پالایشگاهتان بنابراین روی ۴۷ حساب میکنید و ۴۷ دلار به دستتان می رسد.و حالا ممکن هر تغییراتی برای سه ماه آینده نفت بوجود آید بنابراین شما یک پیش بینی از آینده خود ساخته اید که اساس آن ایجاد پوشش ریسک و محاسبه حاشیه سود آینده استپس در صنایع مختلف استفاده از این ابزارهای نوین مالی برای ادامه کار مهم است.

پیشگامان دنیای مالی: اگر بخواهید کتاب هایی برای آشنایی با این ابزار ها برای مخاطبین علاقمند و دارای تحصیلات مالی و اقتصادی بکنید ،که دارای متن روان و ساده نیز باشد چه منابعی را معرفی میکنید؟

دکتر بشیری: منابعی که بصورت ساده برای آشنایی با ابزارها است بنده یکبار آنها را در سایت بورس مدیا آموزش داده ام.برنامه ای هم در شبکه شتاب هست بنام بازارهای نوین که ما با یک سیری تمام آنها را معرفی کرده ایم.البته چون این مصاحبه همزمان با نمایشگاه کتاب است و اگر بخواهم کتاب هایی در حوزه ابزارهای نوین مالی معرفی کنم اولین کتاب ، کتاب اوراق بهادار بادرآمد ثابت از انتشارات بورس می باشد که تامین سرمایه امید و انجمن مهندسی مالی ایران نیز به انتشار این کتاب کمک کرده اند. کتاب اوراق بهادار با درآمد ثابت شامل پنج جلد می باشد. این کتاب نوشته فرانک جی فبوزی است که در بین دانشجویان مالی بسیار نام آشناست. البته کتابی است که با مفاهیم ساده شروع شده و رفته رفته مشکل میشود.

اما دومین کتابی که میخواهم معرفی کنم ، کتابی در حوزه اوراق مالی اسلامی برای کسانی است که به اقتصاد اسلامی و مالی اسلامی علاقه مند هستند. تمام ابزارهای مالی که منطبق با شریعت اسلام باشد در کتاب ابزارهای مالی اسلامی نوشته مرحوم موسویان (رحمه الله علیه) آمده است. ایشان عضو کمیته فقهی سازمان بورس بوده و بازار سرمایه ایران بسیار به کارهای ایشان مدیون است.در این کتاب آمده اند و ابزارهای مالی اسلامی و عقود اسلامی که براساس این ابزارها ایجاد شده را بیان کرده اند.بنده این کتاب را علی الخصوص به دانشجویان پیشنهاد میکنم که مطالعه کنند.

برای معرفی کتابی که روان و سریع و ساده تر و برای عموم باشد کتابچه ای هست با عنوان کتابچه صکوک ، که رایگان است و براحتی قابل دانلود از سایت شرکت مدیریت دارایی مرکزی که نهادهای واسط را به اوراق اختصاص می دهد می باشد https://sukuk.ir/fa

و البته بتازگی به مناسبت تاسیس سازمان از سایت اطلاع رسانی سازمان بورس هم میتوانید بخش های زیادی از کتاب هایی که بصورت رایگان در اختیار عموم قرار داده شده را استفاده کنید.

پیشگامان دنیای مالی: با هموار کردن مسیر و دسترسی صاحبان بنگاه ها به منابع مالی صاحبان سرمایه که نهایتاً باعث کاهش ریسک و هزینه های هر دو طرف می شود ، می توانیم چنین برداشت کنیم که گسترش دانش و تخصص این ابزارها منجر به بهبود راه های تامین مالی ( از بانک ها به بازار سرمایه)و افزایش تولید داخل و نهایتاً با بهبود وضعیت معیشت خانوارها روبرو خواهیم شد؟

دکتر بشیری: بله ، برداشت کاملا درستی است. اگر ما بتوانیم دانش ابزارهای مالی را گسترش بدهیم این به این معنا هست که افرادی در شرکت های ما و بنگاه های تجاری و اقتصادی ما کار خواهند که برای تامین مالی شرکت فقط به سمت بانک ها نمیروند بلکه به سمت بازار سرمایه نیز می آیند. منبع عظیمی از تأمین مالی و افرادی که آمده اند تا پول خود را به عنوان دارندگان منابع به بنگاه های موردنیاز و سرمایه گذاری کنند در جایی که بازده مناسب مالی دارد.

فرض کنید که ما در امور مالی شرکت ها افرادی را داشته باشیم که فقط بانک و بازار پول را نشناسند بلکه بازار سرمایه را هم بشناسند.به این شکل نقش بازار سرمایه در اقتصاد افزایش پیدا می کند و نقش آن پررنگ تر میشودو این همان چیزی است که ما در کشورهای با اقتصاد پیشرفته داریم .کشورهایی که اقتصاد بزرگی دارند به همان نسبت سایز بازار آنها گسترده تر میشود یعنی اقتصادشان رشد می کند.وقتی اقتصاد رشد می کند یعنی GDP رشد پیدا میکند هر چقدر در افزایش این تولید ناخالص داخلی بازار سرمایه نقش بیشتری داشته باشد یعنی ما داریم به سمت بازار محوری پیش میرویم.ببینید اکثر کشورهایی که اقتصاد متوسط و پایینی دارند میگوییند Bank orintet هستند یعنی تامین مالی شان مبتنی بر بانک است.ولی کشورهایی که اقتصاد آنها کم کم بزرگ میشود به سمت بازار محور شدن رفته اند یا Market orintet شدن میروند.خوب این بازار محور شدن لازمه اش این هست که افراد متخصص در سطح جامعه و در سطح شرکت ها گسترش پیدا کنند و ظرفیت های بازار سرمایه را بدانند و بتوانند که این ظرفیت ها را برای تأمین مالی بنگاه های تجاری و اقتصادی که مشغول به کارند و یا درآن تملک دارند بکارگیرند.

بنابراین یکی از راه های پررنگ شدن بازار در اقتصاد یا بقول شما همان بهبود راه های تامین مالی پرورش نیروی متخصص یا همان گسترش دانش و تخصص ابزارهای نوین مالی است.

پیشگامان دنیای مالی:بعنوان سوال پایانی در خصوص حمایت فرابورس از افرادی که علاقمند به پژوهش در این موضوعات هستند اگر نکاتی هست بفرمایید.

دکتر بشیری: ببینید فرابورس یک شرکت یادگیرنده و چابک است که پر از نیروهای جوان و متخصص که به نوآوری هم در بازار سرمایه کشور و در سطح بین المللی معروف هستبنابراین پژوهشگران در فرابورس دارای جایگاه ویژه ای هستند .
در خصوص حمایت از پژوهش من یک مطلبی را میخواهم خدمت شما عرض کنم ما بزودی در حال دریافت مجوز Sand Box هستیم.در واقع سند باکس بازار سرمایه در فرابورس خواهد بود .

خب سند باکس چی هست ؟ سند باکس به معنی جعبه شنی است و رگولاتوری سند باکس یک محیط آزمون یا یک محیط پایلوت است که برای اینکه ابزاری براساس یک پژوهش یا طرح ، ابزار جدیدی طراحی شده یا بازارِ جدیدی خواست طراحی بشود یا حتی یک نهاد مالی جدید را میخواستیم ایجاد کنیم باید بتوانیم آن را در یک محیطی آزمون کنیم و حین این آزمون متوجه بشویم که آن ابزار مورد قبول و کارکرد واقع می شود و میتواند ادامه دهد یا خیر.در حین این ادامه دادن ما می نشینیم و قانون متناسب با آن را می نویسیم و نگاه میکنیم به کار این ابزار یا نهاد یا بازار و ما به عنوان رگولاتور یا قانون گذار می آییم برای افرادی که ابزار پیشنهادی را میخواهند بنویسند و به سازمان بورس برای تصویب دهند قانون آن را از کارشان می نویسیم.

حین آزمون کردن ابزار نهاد و یا بازار در سند باکس اتفاقی که می افتد این است که قانون گذار از آن نهاد وابزار می آموزد و قانون می نویسد و نهاد و ابزار هم از قانون گذار می آموزد و خطاهای احتمالی خود را اصلاح می کند.بخاطر همین است که در دنیا چند سالی است شما می بینید نهاد ناظر آمده است و رگولاتوری گذاشته و در بعضی از آن آنها رگولاتوری بیمه جدا است و بانک مرکزی هم سند باکس جدا گانه دارد و بورس ها هم سند باکس جدا گانه دارند و بعضی اوقات هم نهاد های پولی و مالی یک سند باکس جداگانه دارند.به هر حال سند باکس بازار سرمایه در فرابورس قرار گرفته و محیط پایلوت آزمونی است برای ایده های نوآورانه ای که در خصوص ایجاد و طراحی ابزارهای جدید و بازار ها و نهادهای جدید .

مسئله دیگر اینکه فرابورس تلاش کرده طی این سال ها هاب فین تک ها باشد.منظور از فین تک هم شرکت های با فناوری و تکنولوژی مالی و ارائه دهنده خدمات مالی است و البته در فین تک ها هم ما کمک هایی میخواهیم انجام دهیم که آنها را ثبت می کنیم و سعی می کنیم در اکوسیستم جای خود را پیدا کنند و یا اکوسیستم را برای فعالیت حاضر کنیم.در صورت لزوم هم در شرایطی که با قوانین و مقررات سازمان بورس تطابق داشته باشد به آنها دیتای لایو یا هیستوری کال یا تاریخی را ارائه میدهیم تا بتوانند اپلیکیشن های خود را آزمون کنند از جهتی دیگر خیلی از ایده ها و پژوهش ها برای اینکه به نتیجه برسد نیاز به تامین مالی دارد و فرابورس میتواند از طریق کرات فاندینگ تامین مالی کند.

برای ایده ها و یا استارت آپ های کوچک که نتیجه پژوهش ها بوده اند آن ها را به ونچر کپیتال فاند یا صندوق های VC یا جسورانه معرفی کنیم که بیایند و درون اکوسیستم قرار بگیرند و به این نتیجه برسند که میتوانند که شراکت داشته باشند یا خیر.

تمامی ابزارهای مالی اسلامی در بازار سرمایه ایران وجود دارد

تمامی ابزارهای مالی اسلامی در بازار سرمایه ایران وجود دارد

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به بعضی از ابزارهای تامین مالی موجود در بازار سرمایه گفت: در حال حاضر تمامی ابزارهای مالی اسلامی که در هر کشور اسلامی و یا حتی غیر اسلامی مانند انگلستان با بانکداری اسلامی وجود دارد، در ایران نیز وجود دارد.

به گزارش خبرنگار ایمنا، شاپور محمدی در همایش " ابزار های مالی روش‌ها و ابزارهای تامین مالی شرکت‌ها" که امروز در محل اتاق بازرگانی برگزار شد با بیان اینکه اصفهان در بسیاری از موارد از جمله بازار سرمایه، هنر و صنعت جزو برترین‌های کشور قرار دارد اظهار کرد: این استان در بازار سرمایه حضور پر رنگی دارد.

وی افزود: تامین مالی در بازار سرمایه با تامین مالی از طریق بانک‌ها متفاوت است؛ در نظام بانکی، بانک مرکزی به عنوان خالق پول می‌تواند به شرکت‌ها از طریق بانک‌های تجاری تسهیلات اعطا کند در حالی که در بازار سرمایه سازمان بورس و نهادهای مرتبط، منابع را از سوی اشخاص جمع‌آوری و به تولیدکننده انتقال می‌دهند و طبیعتا مردم نیز انتظار دارند در سررسید اوراق بتوانند پول خود را دریافت کنند که این یکی از مسائل مهم در این حوزه است.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار ادامه داد: سازمان بورس برای صدور مجوز تامین سرمایه، ضمانت معتبر طلب می‌کند، البته این مراقبت در بعضی موارد به سخت‌گیری تعبیر می‌شود؛ این ضمانت می‌تواند ضمانت بانکی، سهام بورسی، ضمانت دولتی، ضمانت شرکت‌های سرمایه‌گذاری و هولدینگ‌های مرتبط و در آخر رتبه‌بندی و ریتینگ باشد که البته مورد آخر تاحدودی می‌تواند به عنوان ضمانت مورد ابزار های مالی قبول واقع شود.

محمدی گفت: مسئله بعدی در حوزه تامین مالی شرکت‌ها، نهادها و فرهنگ‌سازی مربوط به آن است، نخستین اوراق بدهی که در بازار سرمایه منتشر شد، صکوک اجاره شرکت هواپیمایی ماهان بود که با معرفی هواپیماهای خود به عنوان ضمانت بازپرداخت، اقدام به انتشار اوراق بدهی در بازار سرمایه کرد؛ بنابراین شرکت‌ها نیز می‌توانند اوراق بدهی منتشر کنند.

وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر اوراق اجاره، اوراق مشارکت، اوراق وکالت، اوراق منفعت، مرابحه، خرید دین و در واقع تمامی ابزارهای مالی اسلامی که در هر کشور اسلامی و یا حتی غیر اسلامی مانند انگلستان با بانکداری اسلامی وجود دارد، در ایران نیز وجود دارد؛ یکی از نتایج این نشست نیز این خواهد بود که مجوز لازم برای فعالیت شرکت‌های تامین سرمایه در اصفهان در کوتاه‌ترین زمان ممکن صادر شود.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار اظهار کرد: طراحی ابزارهای ساختار یافته مسئله دیگری است که پرداخت بازده‌های متفاوت به شرط تحقق شرایط مختلف را امکان پذیر می‌کند؛ ابزارهای هیبریدی از جمله این ابزارها است که سازمان بورس و اوراق بهادار برای اجرای آن آماده است؛ سلف موازی استاندارد نیز یکی دیگر از روش‌های تامین مالی در شرکت‌های تولیدکننده محصول با کیفیت است که نیازی به ضمانت از طریق شرکت منتشرکننده اوراق نداشته و در واقع کالا خود ضمانت این قرارداد محسوب می‌شود.

محمدی اضافه کرد: مورد دیگر در ادامه روش‌های تامین مالی شرکت‌ها، تامین مالی برای شرکت‌ها از طریق ورود به بازار سرمایه و عرضه بخشی از سهام خود در این بازار است که در این مورد قیمت سهامی که برای نخستین بار در بورس یا فرابورس عرضه می‌شود (عرضه اولیه) باید به گونه‌ای تعیین شود که از جذابیت لازم برخوردار باشد؛ بنابراین رویکرد کلی در تعیین قیمت سهام در عرضه اولیه باید به گونه‌ای باشد که سود خوبی را نصیب سهامداران کند و به عبارتی عرضه اولیه موفق باشد؛ در صورتی که یک یا دو مورد از عرضه‌های اولیه ناموفق باشد، استقبال از سایر عرضه‌های اولیه نیز با مشکل روبه‌رو می‌شود.

وی ادامه داد: شرکت‌های موجود در بازار سرمایه نیز از طریق افزایش سرمایه و تجدید ارزیابی در حال تنظیم خود با شرایط حاضر هستند. اگرچه تجدید ارزیابی، سرمایه تازه‌ای وارد شرکت و بازار بورس نمی‌کند، اما به دلیل وجود تورم بالا در کشور تجدید ارزیابی به شفاف‌تر شدن دارایی‌ها کمک می‌کند و بنابراین سهام سهامداران نیز به قیمت واقعی خود میل می‌کند.

مالیات بر عایدی در بازار سرمایه وضع نخواهد شد

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار خاطرنشان کرد: با همکاری سران سه‌قوه در سال گذشته معافیت مالیاتی از محل سود تقسیم نشده، محقق شد؛ در همین سال نیز افزایش سرمایه شرکت‌ها به ۶۰ هزار میلیارد تومان رسید در حالی که این مقدار در سال ۹۴، حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان بوده است؛ در سال آینده نیز با قول وزیر اقتصاد مالیات بر عایدی بازار سرمایه وجود ندارد، همچنین در حال حاضر حدود دو هزار میلیارد تومان سرمایه توسط سرمایه‌گذاران خارجی در بازار سرمایه وجود دارد، با این وجود انتقال پول مانع اصلی این سرمایه‌گذاری است.

محمدی گفت: تامین مالی از روش کراد فاندینگ (Crowdfunding) یا جذب سرمایه جمعی نیز از دیگر روش‌های تامین مالی از طریق بازار سرمایه است که دستورالعمل آن تهیه شده و موجود است؛ همچنین "صندوق پروژه" نیز یکی دیگر از این ابزارهای تامین مالی البته در مقیاس بزرگ ( بزرگ مقیاس) است، در جایی که شخصی نمی‌خواهد یک شرکت سهامی عام تاسیس کند، در عوض این فرد با استفاده از این ابزار مالی می‌تواند پروژه خود را عملیاتی کند؛ موارد ذکر شده راه‌هایی است که بازار سرمایه ایران در اختیار اشخاص قرار داده است تا سرمایه مورد نیاز برای اجرای پروژه‌های خود را تامین کنند.

وی با اشاره به کلیت بازار سرمایه، گفت: این بازار در چند سال اخیر فرصت‌های سرمایه‌گذاری خوبی را در اختیار سرمایه‌گذاران قرار داده است و سودهای مناسبی را نیز عاید سهامداران کرده است؛ برای نمونه اگر هر مقطع ۱۰ ساله کشور را در نظر بگیریم، بازدهی بازار سهام بر اساس شاخص کل از بازدهی بازارهایی مانند مسکن، طلا، ارز و سپرده بانکی بیشتر بوده است، البته بازار سرمایه، بازاری بلندمدت است که نباید در آن از طریق سرمایه اصلی سرمایه‌گذاری کرد.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار همچین در توصیه به سرمایه‌گذاران گفت: برای موفقیت در بازار سرمایه با تهیه سبد سهام متنوع و با تحلیل سهام خریداری کنید، به شایعات توجه نکنید، بلندمدت سرمایه‌گذاری کنید، در صورتی که زمان برای تحلیل ندارید از صندوق‌های سرمایه‌گذاری استفاده کنید و حتما دانش خود را از طریق آموزش افزایش دهید.

محمدی با بیان اینکه رونق بازار سرمایه به ایجاد اشتغال پایدار و رونق اقتصادی کشور منجر می‌شود، گفت: این مزایای بازار سرمایه به هیچ عنوان قابل مقایسه با بازارهایی نظیر طلا و ارز نیست، اگرچه در هر بازده ۱۰ ساله در کشور، بازدهی بازار سهام از بازهایی مانند مسکن، طلا و ارز بالاتر بوده است.

وی گفت: با اینکه باید روند پذیرش شرکت‌ها در بازار بورس باید تسریع شود، اما متضرر نشدن سهامداران عامل بسیار مهمی برای سازمان بورس محسوب می‌شود، ابزار های مالی بنابرین ممکن روند پذیرش شرکت در بازار سرمایه به دلیل نبود شفافیت لازم در صورت‌های مالی یا مسائلی مانند پرونده‌های موجود در سیستم قضایی، به طول انجامد.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار خاطرنشان کرد: زمانی که شرکت‌های جدید به بازار بورس وارد می‌شوند ممکن است با تاثیر بر حجم نقدینگی موجود در شرکت‌های موجود باعث بروز مشکل در این شرکت‌ها شوند؛ تمامی این موارد باید در کنار یکدیگر دیده شود.

وی اظهار کرد: در حال حاضر در بورس کالا محصولاتی مانند زعفران، زیره، خرما، کشمش و در بورس انرژی نیز بنزین، نفت خام و فرآورده‌های نفتی معامله می‌شود به گونه‌ای که ارزش روز معاملات چهار بورس انرژی، اوراق بهادار تهران، فرابورس و بورس کالا به بیش از ۶۰۰ هزار میلیارد تومان شده و تا پایان سال جاری این رقم از ۷۰۰ هزار میلیارد تومان فراتر خواهد رفت؛ این میزان در پایان سال ۹۴، ۹۵ هزار میلیارد تومان بوده است.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار گفت: ارزش اوراق در سال ۹۴ برابر با ۱۴ هزار میلیارد تومان بوده است که در حال حاضر برابر با ۱۲۰ هزار میلیارد تومان است؛ این رشد ارتباطی به قمیت ارز ندارد و حاکی از رشد بازار سرمایه است؛ این صحبت از مشارکت ۹۳۸ هزار کد معاملاتی در آخرین عرضه اولیه انجام شده نیز مشخص است؛ رکوردی که در ۵۲ سال گذشته سابقه نداشته است.

محمدی با اشاره به اهمیت شفافیت اطلاعات در بازار سرمایه اظهار کرد: در سال ۹۵ تنها ۴۳ درصد از اطلاعات به موقع افشا می‌شد، ۲۳ درصد با تاخیر و ۳۴ اطلاعات نیز افشا نمی‌شد، اما در حال حاضر با پیگیری‌های سازمان بورس، ۹۱ درصد اطلاعات به موقع افشا می‌شوند، هشت درصد با تاخیر و تنها یک درصد از آن‌ها افشا نمی‌شود که به علت جرم بودن، خاطیان به دادگاه معرفی می‌شوند.

ابزارهای مالی سنتی چگونه از بازار ارزهای دیجیتال سر خواهند درآورد؟

ابزارهای مالی سنتی چگونه از بازار ارزهای دیجیتال سر خواهند درآورد؟

بازار ارزهای دیجیتال اخیرا شکلی متلاطم به خود گرفته است. اما ابزار های مالی با این حال بسیاری از تجار هنوز نمی‌دانند که راه های دیگری نیز به عنوان ابزارهای مالی دیگری به عنوان آلترناتیو نیز در پیش روی آنها وجود دارند.هر یک از سرمایه گذاران پیشنهادی، باید راهی برای باز گرداندن ارزهای دیجیتال خود آن هم مستقل از تاثیرات ناشی از نوسان قیمت این ارزها در بازار متلاطم امروزی پیدا کند.

اما سوال اینجاست که این گزینه‌های آلترناتیو چه مواردی بوده و موفقیت واقعی آنها تا کنون چه حد بوده است؟

در بسیاری از موارد، برخی از محصولات جدید نو ظهور در بازار ارزهای دیجیتال، در حقیقت تکرار همان خدمات موجود فعلی هستند که برای سالها پیش از این نیز در بازار مالی جهان وجود داشته‌اند. به عنوان مثال می‌توان به اوراق قرضه در بازار سهام اشاره کرد. سابقه حضور این اوراق در بازارهای مالی به بیش از ۵۰۰ سال پیش باز می‌گردد و در عصر معاصر نیز نخستین بار از سوی بانک انگلستان ور در جهت تامین مخارج مالی جنگ با فرانسه منتشر شد.

اوراق قرضه چگونه کار می‌کنند؟ در اصل، این اوراق ابزاری برای کسب درآمد ثابت بوده که سرمایه گذاران به عنوان سود ناشی از قرض دادن پول خود به یک واحد تجاری از آن واحد دریافت می‌کنند. مادامیکه سرمایه گذاران پول خود را به عنوان وام در دست آن واحد تجاری باقی بگذارند، معمولا هر سال یک بار در سود حاصل از عایدات آنها شریک حواهند بود.

‌با انتشار سیاست‌های اخیر باک جهانی، اوراق قرضه طی ماه‌های گذشته از تابستان سال ۲۰۱۸، با رشدی چشم گیر مواجه ابزار های مالی شده‌اند. در تاریخ ۱۰ آگوست، نخستین اوراق قرضه مبتنی بر سیستم بلاک چین توسط بانک همکاری‌های استرالیا به عنوان بازرگترین بانک این کشور منتشر شد. البته این نخستین ابزار اوراق قرضه‌ای نبوده که توسط این بانک استرالیایی منتشر شده است. بانک BBVA اسپانیا نیز تابستان گذشته با امضای قرادادی به ارزش ۱۱۷ میلیون دلار موافقت خود را با پشتیبانی از قراردادهای هوشمند اعلام کرد.

امید می‌رود که اوراق قرضه بلاک چینی بتواند منجر به رشد و توسعه ارزهای دیجیتال شده و همچنین به عنوان آلترناتیوی مناسب جهت جایگزینی با ICOها مطرح شود. این درحالیست که بر اساس تحقیقات انجام شده در ماه اکتبر، میزان فروش و مبادله ICOها از ابتدای سال ۲۰۱۷ تا کنون به بیش از ۲۰ میلیارد دلار رسیده و البته این میزان مبادلات طی ماه های اخیر با رشد قابل توجهی نیز همراه بوده است.

قراردادهای آتی دیجیتال:

موضوع قراردادهای آینده ارزهای دیجیتال که در حقیقت ابتکار قابل توجه و مهم بیت کوین در دنیای ارزهای دیجیتال به حساب می‌آید، قیمت بیت کوین را تا اواخر سال ۲۰۱۷ به حدود ۲۰ هزار دلار افزایش داد.

مباحث مربوط به قراردادهای آینده بیت کوین حتی امروز هم در بازار ارزهای دیجیتال داغ بوده و حتی با افول بازار این دسته از ارزها طی ماه‌های اخیر، مساله قراردادهای آینده ارزهای دیجیتال همچنان از رونق خوبی برخوردار است. در حقیقت قراردادهای آینده بیش از آنکه ابزاری برای سرمایه گذاری و سودزایی باشند، وسیله‌ای برای جلوگیری از متضرر شدن و کاهش ریسک کاهش قیمت ارزهای دیجیتال خریداری شده را دارند.

اما سوال اینجاست که چرا استفاده از قراردادهای آتی ابزاری مناسب در سرمایه گذاری مالی در زمینه ارزهای دیجیتال به حساب می‌آیند؟ پاسخ این است که با توجه به نوسانات بروز داده شده در قیمت ارزهای دیجیتال تا به امروز، این قراردادها در حقیقت به نوعی از متضرر شدن فروشنده و خریدار جلوگیری می‌کنند. روش کار هم به این صورت است که فروشنده و خریدار توافق می‌کنند تا در تاریخ مقرر، میزان معین ارز دیجیتال مورد مبادله را بر اساس قیمت فعلی به توافق رسیده با یکدیگر در حال حاضر، مبادله کنند. با این حساب میزان ریسک سرمایه گذاری در این روش به کمترین میزان خواهد رسید و شما احتمالا کمتر درگیر نوسانات ارزش ارزهای دیجیتال در آینده نخواهید شد.

اما مشکل این نوع سرمایه گذاری این است که این روش معامله در حقیقت نوعی شرط بندی است. فرض کنید شما مقداری ارز دیجیتال را به قیمت امروز که آن ارز در نقطه اوج قرار دارد خریداری می‌کنید. اما چند ماه بعد قیمت آن ارز افت کرده و شما متضرر خواهید شد و البته اگر ارزش ارز دیجیتال شما افزایش پیدا کند، طبیعتا سود سرشاری عاید شما خواهد شد.

این تغییرات چشمگیر در بازار ارزهای دیجیتال، منجر به ایجاد دگرگونی توسط پلتفرم‌های دارایی‌های دیجیتال شده است؛ به این ترتیب سرمایه گذاران حق انتخاب بیشتر خواهند داشت. با این حساب اوراق قرضه و معاملات آتی در صنعت ارزهای دیجیتال با پیشرفت مواجه خواهند شد. برای مثال، Bibox، یک مبادله مبتنی بر مبادله کامل بوده که اخیرا اوراق قرضه ویژه خود را با ابزار های مالی هدف ارائه فرصت‌های جدید به معامله گران راه اندازی کرده است.

افت رونق بازار ICOها به این معناست که استارت آپ‌ها به دنبال راه‌های جدید جهت افزایش سرمایه هستند و این در حالیست که آنها همچنان به دنبال راه‌هایی برای حمایت و توسعه سرمایه‌های خود هستند. اینکه مشتقات ارزهای دیجیتال در سال ۲۰۱۹ با رشد و افزایش قیمت مواجه خواهند بود، هنوز مشخص نیست. اما آنچه مسلم است اینکه ابزارهای مالی در سال سال آینده میلادی با رشد قابل توجهی همراه خواهند بود.

بازار ابزارهای مالی اسلامی در بهار ۹۹

ابوترابی گفت: در سه ماهه نخست سال ۱۳۹۹ شاهد بیشترین حجم و تعداد درخواست تأمین مالی از طریق انتشار صکوک در بازار سرمایه نسبت به دوره مشابه در ادوار گذشته بودیم، به طوری‌که طی این مدت ابزار های مالی ابزار های مالی تعداد ۹ موافقت اصولی انتشار انواع صکوک مجموعاً بالغ بر ۴۸ هزار میلیارد ریال توسط سازمان بورس و اوراق بهادار صادر شد.

به گزارش ایکنا، به نقل از پایگاه خبری بازار سرمایه، مدیرعامل شرکت مدیریت دارایی مرکزی بازار سرمایه تصریح کرد: در سه ماهه نخست سال جاری تعداد ۹ موافقت اصولی انتشار انواع صکوک اعم از اجاره، مرابحه، رهنی و منفعت مجموعاً بالغ بر ۴۸ هزار میلیارد ریال توسط سازمان بورس و اوراق بهادار صادر شد که در مقایسه با دوره مشابه در ادوار گذشته بی‌سابقه بوده است.

غلامرضا ابوترابی توضیح داد: ۳ مورد از این ۹ موافقت اصولی صادره مربوط به شرکت‌های معدنی و صنعتی گل گهر(سهامی عام)، گروه سرمایه گذاری مسکن(سهامی عام) و بانک مسکن بوده که سابقه تامین مالی از طریق انتشار انواع صکوک در بازار سرمایه را دارند و ۶ مورد مابقی مربوط به شرکتپ‌هایی است که برای بار اول نسبت به انتشار صکوک در بازار سرمایه اقدام کرده‌اند. مشخصات موافقت اصولی‌های صادره طی سه ماهه اول سال ۹۹ به شرح جدول زیر است:

بازار ابزارهای مالی اسلامی در بهار ۹۹

به گفته ابوترابی، دارایی‌های متنوعی مبنای انتشار اوراق مذکور قرار گرفته است؛ از ساختمان، ماشین آلات و تجهیزات و سهام گرفته تا پرونده تسهیلات فروش اقساطی خرید مسکن و منافع حاصل از خدمات عوارض جاده‌ای که نشان‌دهنده تنوع ابزارهای مالی اسلامی نسبت به شرایط مختلف بانی‌هاست.

وی ادامه داد: با احتساب موافقت اصولی‌های صادره در اواخر سال ۱۳۹۸ در حال حاضر مجموعاً ۱۵ مورد انواع صکوک با حجم بالغ بر ۸۸ هزار میلیارد ریال در دست انتشار در بازار سرمایه‌اند.

ابوترابی توضیح داد: در بهار ۱۳۹۹ صکوک اجاره شرکت لبنیات و بستنی دومینو(سهامی خاص) با نماد دومینو۴ و صکوک مرابحه شرکت کرمان موتور(سهامی خاص) با نماد کرمان۰۲ هر یک به ارزش ۲ هزار میلیارد ریال در بازار سرمایه منتشر شد. شرکت کرمان موتور تاکنون سه بار نسبت به تامین مالی از طریق انتشار صکوک در بازار سرمایه اقدام کرده است.

مدیرعامل شرکت مدیریت دارایی مرکزی بازار سرمایه تصریح کرد: در سه ماهه ابتدایی سال جاری ۵ مورد صکوک مجموعاً به ارزش ۸,۵۸۲ میلیارد ریال سررسید شد و مبلغ اقساط و اصل این اوراق در مواعد مقرر پرداخت شد.

وی افزود: طی دوره سه ماهه مذکور مجموعا ۱۹,۵۲۰ میلیارد ریال اقساط انواع صکوک توسط شرکت‌های واسط مالی از بانیان اوراق دریافت و از طریق شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه به حساب دارندگان اوراق واریز شده است.

ابوترابی با اشاره به شرایط جدید انتشار اوراق بدهی در بازار سرمایه توضیح داد، در خرداد ماه سال جاری مصوبه‌ای در خصوص انتشار اوراق بهادار بدون ضامن توسط هیئت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار ابلاغ شد که طبق آن صرفاً ناشران پذیرفته شده در بورس یا فرابورس ایران با اخذ رتبه اعتباری BBB به بالا می‌توانند نسبت به انتشار اوارق بهادار بدهی بدون ضامن حداکثر معادل ۶۰ درصد میانگین سود دو سال گذشته ( طبق صورت‌های مالی حسابرسی‌ شده سالانه) شرکت اصلی یا تلفیق (هر کدام کمتر باشد) اقدام کنند و این سقف در اوراق اجاره و اجاره سهام با شرط امکان رجوع به دارائی مبنا، به ترتیب به ۸۰ و ۱۰۰ درصد قابل افزایش است.

بر اساس مصوبه هیئت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار مقرر شد:

1 ـ در خصوص اوراق بهادار دارای سود- درآمد قطعی از جمله اوراق اجاره، اوراق مرابحه، سفارش ساخت، رهنی، خرید دین و . ، بند مربوط به "ارائه گزارش توجیهی تأمین مالی بانی به همراه گزارش حسابرس بانی درخصوص آن و رعایت شرایط دارایی و سایر مقررات مندرج در دستورالعمل" از بخش مربوط به شرایط صدور مجوز حذف و"ارائه گزارش حسابرس بانی درخصوص بیانیه ثبت و رعایت شرایط دارایی و سایر مقررات مندرج در دستورالعمل" جایگزین می‌شود.

2 ـ استفاده از خدمات مشاور عرضه و متعهد پذیره نویس در انتشار اوراق بهادار اختیاری خواهد بود و درصورت استفاده از ارکان فوق ضروری است اطلاعات مربوطه در مستندات انتشار اوراق افشا و قرارداد فی مابین طبق مقررات برای مدیریت نظارت بر نهادهای مالی ارسال شود.

• همچنین، اعلام قبولی سمت توسط عامل فروش (شرکت کارگزاری) و عامل پرداخت (شرکت سپرده‌گذاری مرکزی ) جهت انتشار اوراق برای بانی کفایت بوده و الزامی جهت ارسال قرارداد به سازمان بورس نیست.

توسعه ابزارهای مالی در بانک مسکن

با توجه به چالش های اقتصادی و تنگناهای اعتباری کشور ناشی از تحریم ها و بیماری کرونا، بانک مسکن سعی کرده تا با بهره گیری از ابزارهای نوین مالی، تنوع بخشی و کارایی تامین مالی در اقتصاد را بهبود دهد.

پایگاه خبری بانک مسکن

به گزارش پایگاه خبری بانک مسکن-هیبنا، بانک مسکن همزمان با گرامی داشت هفته دولت، سیاست های خود در توسعه ابزارهای مالی را تشریح می کند. در دنیای ابزار های مالی امروز، تنوع ابزارهای مالی یک اصل در توسعه بازارهای پولی و مالی به حساب می آید و بدون بهره گیری از این ابزارهای نوین، نمی توان به فکر افزایش کارایی و کیفیت تامین مالی در اقتصاد شد. هماهنگی تنگاتنگ میان بازار سرمایه و بازار پول از مواردی است که در تمام کشور‌ها منجر به توسعه اقتصادی می‌شود. همچنین این تعامل می‌تواند مسیر تامین مالی بلندمدت بنگاه‌ها را که عمدتا از طریق بازار پول صورت می‌گرفت، تغییر داده و شرایطی را رقم بزند که تامین نقدینگی به پشتوانه منابع مالی تجهیز شده در بازار سرمایه صورت پذیرد. از این رو طی مدت اخیر بازار سرمایه شاهد تولد ابزارها و مکانیزم‌های نوین سرمایه‌گذاری بود که انتشار آنها تاثیر بسزایی در بهبود زیرساخت‌های بازارهای مالی داشته است. بازار رهن ثانویه و اوراق رهنی، یکی از تجارب موفق در کشورهای توسعه یافته از نظر مالی است، که در کشور نیز این موضوع به کمک سیاست های دولت و همیاری بانک مسکن، اجرایی شده است. این بازار بستری را فراهم می کند، که بانک یا موسسات مالی در حوزه مسکن، با پشتوانه تسهیلات پرداختی و خانه های در رهن، اوراق بهادار منتشر کرده و با عرضه آن در بازار سرمایه، منابع لازم خود را تامین کنند. این موضوع می تواند بخشی از مشکلات نقدینگی بانک ها را حل کند و از سوی دیگر، گامی مهم در جهت تعمیق بازار اوراق در کشور باشد. در حقیقت اوراق رهنی، طول زمانی دسترسی بانک مسکن به منابع حاصل از بازگشت تسهیلات خرید را کوتاه می کند و توان تسهیلات ­دهی بانک را افزایش می دهد. در نتیجه قدرت بانک برای ایفای هر چه بهتر نقش توسعه ای-تخصصی در بازار مسکن، افزایش پیدا می کند. با توجه به محدودیت های مالی و شرایط موجود در اقتصاد به لحاظ بیماری کرونا، استفاده بیشتر از این ابزار می تواند گامی مهم در اقتصاد کشور باشد. در تیرماه سال جاری، مجوز انتشار هزار میلیارد تومان اوراق رهنی در قالب بازار رهن ثانویه صادر شد، تا به اتکای آن ، پرداخت تسهیلات جدید در بخش مسکن حاصل شود. پیش از این در تیرماه 1395، نیز 300 میلیارد تومان اوراق رهنی در گام نخست منتشر شده بود، که در گام دوم میزان انتشار این اوراق افزایش یافت. بررسی ها نشان می دهد که عمده خریداران این اوراق، صندوق های بورسی با درآمد ثابت بودند که با توجه به اعتبار بانک مسکن و اوضاع مناسب شاخص های ملی این بانک، تقاضای خود را برای خرید این اوراق ارائه کردند. این اوراق دارای نرخ سود سالیانه 16 درصد و مدت زمان 2 ساله است. تسهیلاتی که به پشتوانه منابع 1000 میلیارد تومانی موصوف در بخش مسکن برای خرید خانه پرداخت خواهد شد نیز دارای نرخ سود سالانه 18 درصد و مدت بازپرداخت 5 ساله است. بانک مسکن، سعی دارد که با همیاری دیگر سازمان ها و نهادهای قانون گذار، مرحله دیگر انتشار این اوراق را در آینده نزدیک در دستور کار قرار دهد، تا در شرایط کنونی با توجه به فشارهای اقتصادی و سیاسی، راهکاری برای مقاوم سازی و افزایش کارایی تامین مالی ایجاد کند.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا